Noemi Wigdorowicz-Makowerowa
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
profesor nauk medycznych | |
Specjalność: stomatologia | |
Alma Mater | |
Doktorat | |
Habilitacja | |
Profesura | |
Nauczyciel akademicki | |
Uczelnia | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Noemi Wigdorowicz-Makowerowa (ur. 24 listopada 1912 w Warszawie, zm. 7 lutego 2015 w Sztokholmie[1]) – polska lekarz oraz lekarz stomatolog żydowskiego pochodzenia, wieloletni pracownik naukowy Akademii Medycznej we Wrocławiu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w rodzinie żydowskiej. W 1937 ukończyła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1939 na Akademii Stomatologicznej (również w rodzinnym mieście)[2]. Podczas II wojny światowej, w 1940 została przesiedlona do getta warszawskiego, gdzie pracowała w szpitalu chirurgicznym przy ulicy Leszno 1 oraz była kierowniczką gabinetu stomatologiczego w ambulatorium gminnym. Latem 1942, podczas wielkiej akcji wysiedleńczej, wzięła ślub z Henrykiem Makowerem. 24 stycznia 1943 oboje bezskutecznie próbowali wydostać się z getta, co udało się trzy dni później, gdy na stronę aryjską przejechali z grupą placówkarzy. Początkowo znaleźli schronienie w mieszkaniu rodziny Paluchów. Przez ponad 18 kolejnych miesięcy ukrywali się w Miłośnie pod Warszawą pod opieką przyjaciół i doktora Emila Palucha.
W sierpniu 1944 w Lublinie wstąpiła jako ochotnik do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie pełniła funkcję ordynatora pododdziału Szczękowego Oddziału Chirurgii Szpitala Ewakuacyjnego nr 62. W 1946 została starszym asystentem Kliniki Stomatologicznej Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej. W 1949 doktoryzowała się – promotorem jej pracy doktorskiej był Witold Grabowski. W 1963 habilitowała się, a w 1977 uzyskała tytuł profesora nadzwyczajnego. W latach 1964–1983 była kierownikiem Katedry Protetyki Stomatologicznej Akademii Medycznej we Wrocławiu. W latach 1982–1984 była członkiem Komitetu Ekologicznego Polskiej Akademii Nauk, a w latach 1967–1984 kierownikiem zespołu ds. profilaktyki fluorkowej przy MZiOS. W latach 1958–1960 odbyła staż naukowy w Instytucie Dentystycznym w Genewie.
Była wieloletnim członkiem Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego – w latach 1976–1979 przewodnicząca zarządu oddziału wrocławskiego. Od 1968 była członkiem ZBoWiD. W latach 1964–1984 była członkiem PZPR. W 1986 wyjechała do Szwecji, gdzie od wielu lat mieszkała jej najbliższa rodzina.
Osiągnięcia
[edytuj | edytuj kod]Opracowała ulepszone metody rehabilitacji protetycznej narządu żucia w artropatiach stawów skroniowo-żuchwowych, parodontopatiach i wadach zgryzu. Wprowadziła biologiczno-czynnościowe metody leczenia zaburzeń czynnościowych układu stomatognatycznego. Była popularyzatorką i osobą, która wprowadziła w Polsce fluorkową profilaktykę próchnicy zębów w postaci fluorkowania wody pitnej we Wrocławiu i trzydziestu innych miejscowościach.
Wypromowała szesnastu doktorów nauk medycznych i trzech doktorów habilitowanych, m.in. Bogumiła Płonkę w 1970, Franciszka Mraza w 1977 oraz Czesława Grodzkiego w 1978 roku.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]Noemi Wigdorowicz-Makower jest autorką ponad 220 prac w polskiej i zagranicznej prasie medycznej, m.in.:
- 1984 – Zaburzenia czynnościowe narządu żucia
- 1977 – Profilaktyka fluorkowa próchnicy zębów
- 1977 – Próchnica zębów w świetle statystyki
- 1955 – Fluor w stomatologii
W 1996 we Wrocławiu nakładem wydawnictwa Erechtejon wydała książkę pt. Miłość w cieniu śmierci: wspomnienia z getta warszawskiego, gdzie opisała swoje przeżycia.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi
- Odznaka Zasłużony Nauczyciel PRL
- Odznaka Zasłużony Lekarz PRL
- Odznaka „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”
- Odznaka „Budowniczy Wrocławia”
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W wieku 102 lat zmarła prof. Noemi Wigdorowicz – Makowerowa [online], infodent24.pl [dostęp 2015-02-11] (pol.).
- ↑ Barbara Bruziewicz-Mikłaszewska , Maria Kordas , Maciej Dobrzyński , Profesor doktor habilitowana medycyny Noemi Wigdorowicz-Makowerowa (ur. 1912) – współtwórczyni wrocławskiej szkoły protetyki stomatologicznej, „Dent. Med. Probl”, 2014 [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Prof. dr hab. Noemi Wigdorowicz-Makowerowa, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2009-08-06] .
- Noemi Wigdorowicz-Makowerowa. wsa.dbc.wroc.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. na stronie wsa.dbc.wroc.pl
- Noemi Wigdorowicz-Makowerowa. warszawa.getto.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)]. w Internetowej Bazie Danych o Getcie Warszawskim
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Makower: Pamiętnik z getta warszawskiego październik 1940 – styczeń 1943. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987. ISBN 83-04-02260-5.
- Noemi Makower: Miłość w cieniu śmierci: Wspomnienia z getta warszawskiego. Wrocław: Erechtejon, 1996. ISBN 83-86722-15-0.
- Kto jest kim w polskiej medycynie. Informator biograficzny. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1987, s. 716.
- Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego
- Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
- Członkowie ZBoWiD
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Mieszkańcy getta warszawskiego
- Ocalali z Zagłady Żydów
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
- Odznaczeni odznaką honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”
- Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Lekarz PRL”
- Polonia w Szwecji
- Polscy stomatolodzy
- Polscy stulatkowie
- Polscy Żydzi
- Stulatkowie żydowskiego pochodzenia
- Wykładowcy Akademii Medycznej we Wrocławiu
- Wykładowcy Politechniki Wrocławskiej
- Wykładowcy Uniwersytetu Wrocławskiego
- Żołnierze ludowego Wojska Polskiego
- Urodzeni w 1912
- Zmarli w 2015